Cumhuriyet 103 Yaşında! 29 Ekim 1923’te Bir Milletin Kaderi Değişti
Türkiye Cumhuriyeti, 29 Ekim 2026’da kuruluşunun 103. yıl dönümünü kutluyor. Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde verilen Milli Mücadele’nin ardından 29 Ekim 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde ilan edilen Cumhuriyet, egemenliğin millete ait olduğu yeni bir dönemin başlangıcı oldu.
Türkiye, Cumhuriyet’in ilanının 103. yıl dönümünü büyük bir gurur ve coşkuyla kutluyor.
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı; yalnızca bir yönetim şeklinin ilan edildiği tarihi değil, millet iradesinin devlet yönetiminin temel unsuru haline geldiği büyük dönüşümü de simgeliyor.
Milli Mücadele’nin zaferle sonuçlanmasının ardından yeni Türk devletinin yönetim biçimine ilişkin süreç, 29 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gerçekleştirilen tarihi oturumla sonuçlandı.
28 EKİM GECESİ: “YARIN CUMHURİYETİ İLAN EDECEĞİZ”
Cumhuriyet’in ilanına giden en kritik adımlardan biri 28 Ekim 1923 akşamı atıldı.
Mustafa Kemal Paşa, Çankaya Köşkü’nde bir araya geldiği çalışma arkadaşlarına Cumhuriyet’in ilan edilmesi yönündeki kararını açıkladı. Ardından İsmet Paşa ile birlikte 1921 Anayasası’nda yapılacak değişiklikler üzerinde çalışıldı.
Hazırlanan düzenlemeyle Teşkilât-ı Esasiye Kanunu’nun birinci maddesine devletin yönetim biçimini açıkça belirleyen “Türkiye Devleti’nin şekli hükümeti Cumhuriyettir” hükmü eklendi.
29 EKİM 1923: CUMHURİYET İLAN EDİLDİ
29 Ekim 1923 günü Türkiye Büyük Millet Meclisi tarihi bir oturuma sahne oldu.
Cumhuriyet’in ilanını öngören anayasa değişikliği TBMM’de kabul edildi ve Türkiye’nin yönetim şekli resmen Cumhuriyet oldu.
Dönemin kayıtlarına göre karar, Meclis’te büyük bir coşkuyla karşılandı. Milletvekilleri Cumhuriyet’in ilanını “Yaşasın Cumhuriyet!” sözleri ve alkışlarla kutladı.
Aynı gün Mustafa Kemal Paşa, yapılan gizli oylamada oybirliğiyle Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.
CUMHURİYET NEYİ DEĞİŞTİRDİ?
Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte devletin yönetim biçiminin adı kesin olarak konuldu ve egemenliğin kaynağının millet olduğu anlayışı anayasal düzende açık biçimde yerini aldı.
Milli egemenlik ilkesi aslında 1921 Anayasası’nda “Hâkimiyet bilâkaydüşart milletindir” anlayışıyla devlet sisteminin merkezine yerleştirilmişti. Cumhuriyet’in ilanı ise bu yapının yönetim biçimini resmen tanımladı.
Cumhuriyet, sonraki yıllarda gerçekleştirilecek hukuk, eğitim, toplumsal yaşam ve devlet teşkilatına ilişkin kapsamlı dönüşümlerin de temelini oluşturdu.
29 EKİM NE ZAMAN BAYRAM İLAN EDİLDİ?
Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te ilan edilmesine rağmen, 29 Ekim’in resmi olarak milli bayram kabul edilmesi 1925 yılında gerçekleşti.
TBMM, 19 Nisan 1925’te kabul ettiği düzenlemeyle 29 Ekim’i milli bayram olarak kabul etti. Böylece Cumhuriyet Bayramı, 1925 yılından itibaren Türkiye’nin yanı sıra yurt dışındaki temsilciliklerde de resmi olarak kutlanmaya başlandı.
CUMHURİYET BAYRAMI 28 EKİM SAAT 13.00’TE BAŞLIYOR
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’a göre Cumhuriyet Bayramı, 28 Ekim günü saat 13.00’te başlıyor ve 29 Ekim günü devam ediyor.
29 Ekim aynı zamanda Türkiye’nin ulusal bayramı olarak kabul ediliyor.
2026’DA CUMHURİYET’İN 103. YILI
29 Ekim 2026’da Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanının üzerinden tam 103 yıl geçmiş olacak.
Aradan geçen bir asrı aşkın sürede 29 Ekim; bağımsızlığın, milli egemenliğin ve millet iradesinin simgesi olarak Türkiye’nin dört bir yanında kutlanmaya devam ediyor.
Cumhuriyet’in 103. yılında başta Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları olmak üzere, Milli Mücadele’nin tüm kahramanlarını, şehitlerimizi ve gazilerimizi saygı ve minnetle anıyoruz.
29 Ekim Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun. Yaşasın Cumhuriyet!
